• https://www.facebook.com/AdanaBuyukSaatGazetesi
  • https://api.whatsapp.com/send?phone=+90 552 241 03 21
  • https://twitter.com/BuyukSaatGazete
  • https://www.instagram.com/adanabuyuksaat/?hl=tr
  • https://www.youtube.com/channel/UC1nzYHN5kSbjEovGgI-AQjQ
Hüseyin ACARLAR (Akit Gazetesi Misafir Kalem)
Üçleme Üzerine Derkenar
17/02/2021

Geçen hafta “Kolezyum” “Taun” “Pendname” üçleme kitaplarım okuyucuyla buluştu.

Neden üçleme ya da üç kitap birden sorusu en çok gelen soru olunca bu minvalde bir izah elzem oldu.

Hristiyan ilahiyatında teslis vardır. Baba- Oğul- Ruhül Kudüs şeklinde. Bir üçleme olarak Kilisenin varlık nedeni bu temel dayanaklar üzerinden yükseldi. Sonuç:

haçlı savaşları, mezhep savaşları, engizisyonlar ile milyonlarca ölüm, yıkım asırlar süren savaşlar… Savaşın ve dramın mimarları, barış ve merhametin sembolü İsa (as) üzerinden kendilerine meşruiyet oluşturuyorlardı ki Batı dünyasında itirazların uzun süre cılız kalması bu ruhaniyet inancındandır. Ta ki reform hareketlerine neden olan itirazlara kadar bu böyle devam etti. İngiliz püriten devrimi bu durumun müşahhas örneğidir.

1789 yılına gelindiğinde Fransız İhtilalinin “liberte (özgürlük)”, “egalite (eşitlik)”, fraternite (kardeşlik)” sloganlarıyla akıl bayramlarını kutlayanlar, Yunan’ın pagan (müşrik) mitolojisi -Prometheus- üzerinden kilisenin skolastik düşüncesinden intikam almaya giriştiler. Sonuç:

Merkezi imparatorlukların yıkılması, ulus devletlerin kuruluşu, sonu gelmeyen savaşlar, yıkımlar ve ölümler vs…

Leh yönetmen Krzysztof Kieslowski'nin 1993 yapımı ‘‘Üç Renk; mavi, beyaz, kırmızı” üçleme filmleri Fransız bayrağında da kendini ifade eden “liberte (özgürlük)”, “egalite (eşitlik)”, fraternite (kardeşlik)” üçlemesinin beyaz perdeye yansımasıydı.

Bizde 1908'de İttihat ve Terakki Cemiyetinin sloganı “hürriyet (özgürlük)”, “müsavat (eşitlik)”, “uhuvvet (kardeşlik)” idi. Taksim ve İstiklal Caddesi “hürriyet”, “eşitlik” “kardeşlik”(!) sloganlarının atıldığı gösteri merkezi oldu.

İttihatçılar bu sloganlarla iktidara gelirken, biz bu sloganları ata ata birinci cihan harbine girdik. Yüzyıldan fazladır girdiğimiz bu türbülanstan da çıkamıyoruz.

Günümüz dünyasının sloganları ise;

“İleri demokrasi”, “insan hak ve özgürlükleri” ve “eşitlik”! Bunu çığırtan insan, “kesinlikle iyidir” şeklinde bir pozitif önyargı var.

Bütün bunları bir metafor fırtınasında sorgulama çabasıdır üçleme! Bu birincisi.

İkinci neden şu;

İslam anlatım geleneğinde “Rab, kul ve şeytan” üçlemesi vardır. Fatiha’dan sonra üç ihlas okuma gibi bir metafordur bu. Mübarek üç aylardan sonra üç gün bayram olma derinliği gibi. Kapıya üç kez vurma gibi.

Üçüncüsü: yöntem açısından açarsam;

Edebi geleneğimizdeki klasik aşk hikâyelerinde üçüncü şahıs yani ağyar/diğeri – el - rakip olarak görülür. Divan edebiyatında üçüncü kişiler, âşık ile maşuk ikilisi arasında âşığın maşuğa kavuşmasını engelleyen, âşığın nazarında kötü olup olumsuz ve fitneci biri olarak kabul edilir. Halk hikâyeleri ve mesnevîlerin ikili aşk hikâyelerinde üçüncü şahıs “ağyar” yani rakip, âşığın bir türlü ulaşamadığı vuslata nail olan, sevgiliyi elde ederek âşığın ona kavuşmasını engelleyen kimsedir de. Fuzuli’nin Leylâ ile Mecnûn mesnevîsinde İbn-i Selâm, Leylâ’nın vuslatına eren üçüncü kişidir. Yine şu var ki her zaman üçüncü kişi, vuslatı elde eden olmaz. Bu tarz bir algı, bahsettiğim “Rab, kul ve şeytan” üçlemesinin imgesel bir yansımasıdır.

Edebi geleneğimizde birbirinin devamı niteliğinde olan ya da birbiri ile karakterler veya konu açısından bağlantılı olan üç esere “üçleme” demişiz.

Bizde; gök-yer-yeraltı üçlemesi işlenen tema açısından birbirinden kopuk olmaz. Mesela, “gökten üç elma düştü” deriz masal sonlarında.

Çağdaş Dünya Edebiyatında Paul Auster'ın “New York üçlemesi”, John Dos Passos'un “ABD Üçlemesi”, William Faulkner'ın “Snopes Ailesi Üçlemesi”, Chinua Achebe'nin “Afrika Üçlemesi”, Samuel Beckett'ın Üçlemesi (Molloy, Malone Ölüyor, Adlandırılamayan) gibi üçlemeler yazıldı.

Yine Mısır’ın dev edebiyatçısı Necip Mahfuz’un Kahire üçlemesi var. Bizde; Ahmet Hamdi Tanpınar’ın, “Mahur Beste”, “Huzur” ve “Sahnenin Dışındakiler” eserleri üçlemedir. Orhan Kemal’in “Vukuat”, “Hanımın çiftliği”, “Kaçak” gibi Kemal Tahir'in “Esir Şehir” Üçlemesi, Yaşar Kemal’in “İnce Memed”(dördüncü ciltle dörtleme oldu) ya da “Dağın Öte Yüzü” ile “Kimsecik” Üçlemesi gibi üçlemelerimiz var.

Sinemamızda yine Metin Erksan’ın köy ya da mülkiyet üçlemesi olarak tanımlanan “Yılanların Öcü”, “Susuz yaz”, “Kuyu” üçlemesi aynı zamanda sinema tarihimizde yapılan ilk üçlemedir.

Bizim farkımız üçlemelerin aynı anda okuyucuya sunulması oldu. Bu birinci fark.

İkinci farklılık roman değil de deneme yazım türünde bunu yapmış olmamız. Darısı romanlara diyelim.



76 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

Ey Yolcu! - 28/01/2021
“Ey yolcu biraz sen dinle beni Kervan geçiyor sen kalma geri. Yusuf denilen dünya güzeli Fethetti bugün kalbi seferi Dost dost dost dost"
Yitik Dünya Zamanı - 08/01/2021
“Hâsılını öğrenirsen kuşkusuz zaman gerçektir. O vehimlerle bilinir. Doğa gibi tesirdedir onun gücü. Zamanın ve doğanın dış varlığı ise yoktur. Şeyler onunla belirlenir. Onun ise kendisinde hükümranlığı olacak bir dış varlığı yoktur.
Aralık ve Salaklık - 21/12/2020
Bir şark klasiği Abdurrahman İbn Cevzi’nin “Ahmaklar ve Dalgınlar” diye tercüme edilmiş eseriydi kitap. Bu kitap hakkında ne dersin Dayı diye sordum. Başladı konuşmaya: Bilmem hatırlar mısın zamanın behrinde İzmir Dikili’de “Salaklar Derneği” diye
Poker Oynamak Adabı Erkândansa Kâğıt Çalmak Ahlaksızlık Olur mu? - 19/12/2020
Poker Oynamak Adab, Erkandansa Kagıt Calmak Ahlaksizlik Olur mu?
Dijital Dönem ve İlim - 07/12/2020
Dijital Dönem ve İlim
Biz Dünyadan Gider Olduk Kalanlara Selam Olsun - 05/12/2020
Biz Dünyadan Gider Olduk Kalanlara Selam Olsun
Piyasa Ekonomisi ve Kontrol Toplumu - 21/11/2020
Allah'tan Rol Çalmaya Kalkana Allah'’ın Va’di Haktır
Siyasi Parti teşkilatları Yada saatleri ayarlama enstitüsü - 02/11/2020
.
Bir Yol Hikayesi - 30/10/2020
.
 Devamı
Vedat KAHYALAR
DOĞALGAZ SERÜVENİ VE ADANA

Hasan ÇINAR Adana İl Müftüsü
Merak Edilen Konular Hakkında Fetvalar

Bekir F. YILDIRIM
GENÇLİK NEREDE, BİZ NEREDEYİZ?

Hüseyin ACARLAR (Akit Gazetesi Misafir Kalem)
Üçleme Üzerine Derkenar

Orhan GÖKTAŞ
Stop Erdoğan!

Dr. M. Zeki UYANIK
Manevi İklim… Üç Aylar

Ramazan YÜKSEL
Hayali Bile Cihanlar Değer! (9 Eylül 2009 Tarihli Makalem)

Abdulaziz TANTİK
Anbean kirleniyoruz…

Kurtuluş KILINÇ
NE ERBAKAN'MIŞ BE!

Uzman Psikoterapist Adnan KALKAN
KAÇIN KIZLAR SOKAKTAN, SIĞININ YUVANIZA

Abdulaziz KIRANŞAL
Bunları Yapıyorsak Başka Günaha Gerek Yok

Doç. Dr. Necmettin ÇALIŞKAN
28 ŞUBAT VE BİTMEYEN HESAPLAŞMA

Metin ÖZEL
NEFRET SÖYLEMLERİ BİRLİĞİMİZE ZARAR VERİYOR.

Muhammet TUNÇ
Yeni Yılın Nefis Muhasebesi

Sait ÖZDEMİR
SİZİN EŞREF SAATİNİZ NE ZAMAN?

Mustafa BAYGIN
Ermenistan’daki Darbenin(!) Şifreleri; KARABAĞ’a SALDIRI!

Recep GÜNDOĞAN
“Onlar Atalarının Dini Üzeredirler”

Battal ASLAN
ŞAVAŞI DURDURAN DİN..!!

Hayati KOCA
ÖMÜR DEDİĞİN

Turgay BAŞBOĞA
YENİ NORMALLER BENİ ÇOK KORKUTUYOR !!!

Mahmut ERASLAN
Adana Valisi Süleyman Elban'a Sivil Çağrı

Fazlı KORKMAZ
MUSA A.S'IN MİSYONU

Talip KOKTAŞ
Mikro Âlemden Makro Âleme

Mehmet ULUĞTÜRKAN
Bir çağrımız var

Feyzullah AKDAĞ
GELİŞİM SÜRECİNDE AKRABALIK İLİŞKİLERİNİN ÖNEMİ

Mehmet ERGİN
Zihinsel Tipoloji Analizi ile Öğrenciler, Zihin Yapılarına En Uygun Meslekleri Seçiyorlar…

Ahmet TAŞGETİREN(KONUK YAZAR)
Saadet çantada keklik olur mu?

Yusuf KAPLAN (KONUK YAZAR)
Dijital Emperyalizm Çağı

Muhammet YILDIRIM
Güzel insanlar, Güzelliklere vesile olur.

Mehmet ÖZLER
NE “MİLİTARİST” Mİ ?

Abdullah Sevim KULFANİ
Müminlerin Şiarı Adalet Olmalı…

Abdulkadir KAÇAR
Gülümsemenin Büyük Sırrı!